. Özümüzü və Dünyanı Dərk Etmə Yolunda. Bakı, , 2014.

Diaspordan və onun fəaliyyətindən söz açmadan öncə erməni millətinin mənşə- yi və tarixinə qısa ekskurs etmək məqsədə müvafiq olardı. Sual meydana çıxa bilər ki, ermənilərin həqiqi tarixi onların xülyaları ilə üst-üstə düşə bilirmi? Bir də ermənilər Qafqazın say etibarilə daim üstünlük təşkil etmiş yerli əhalisidirmi? Bu suaların cavabını axtaranda məlum olur ki, əslində ermənilərin tarixi vətənləri Qafqazdan xeyli aralıda Mesopotamiyadadır. Bunu erməni tarixçilərinə istinad edən Qlinka öz kitabında qeyd edir. O yazır ki, ermənilərrin ulu babası Hayk Mesopotamiyadan çıxmışdır [8,4]. Bundan irəli gələrək söyləmək lazımdır ki, ermənilərin Qafqazda peyda olmaları elə də dərin, qədim bir dövrü əhatə etmir. Əslində tarixi tədqiqatlar onu deməyə əsas verir ki, ermənilər bir xalq olaraq eradan əvvəl birinci minilliyin birinci yarısında Yuxarı Fərat düzündə formalaşmışlar [7,19].