Dədə Qorqud eposu: I kitab: Qəhrəmanın ölüb-dirilməsi
| Müəllif | Rzasoy Seyfəddin |
|---|---|
| Nəşr olunduğu il | 2022 |
| Elm sahəsi | Ədəbiyyat və dilçilik |
| Nəşriyyat | Elm və təhsil |
| Nəşr yeri | Bakı |
Rzasoy Seyfəddin. Dədə Qorqud eposu: I kitab: Qəhrəmanın ölüb-dirilməsi. Bakı, Elm və təhsil, 2022.
Kitabda “Dədə Qorqud” eposunun birinci boyu əsasında boyu başlayan qəlib ritual, Oğuz elinin “Tanrı alqış-qarğışı” modeli əsasında “toy” təsnifat//yaradılış ritualından keçirilməsi, antistrukturun (suçun və suçlunun) aşkarlanması və aradan qaldırılması, qəhrəmanın yaranışının (doğuluşunun) ritual sxemi, Oğuz yeniyetmələrinin ərgənlik həddinin yoxlanılması və advermə ritualı ilə təsdiqi, igidlik adını almış Oğuz yeniyetmələrinə bəylik statusunun istənilməsi ritualı, ata-oğul ritual düşmənçilik modelinin işə düşməsi, atanın oğlunu öldürərək xaos//ölüm dünyasına yola salması ilə inisiasiya ritualının birinci mərhələsinin tamamlanması, Buğacın ritual ölüm rejimləri (ölü və diri), mifik hamilərin ölmüş Buğacı yenidən dünyaya gətirmələri, Buğacın mifik atası Xızır Nəbi, Xızır Nəbinin Buğacın anasını yenidən mayalaması, ananın Buğacı yenidən doğması, Dirsə xanın ölüb-dirilməsi, ananın Buğacı bəylik sınağına çağırışı, ata ilə oğulun xaosda ritual rejimdə görüşü (tanıma// identifikasiya proseduru), Buğacın kosmosa dönüşü və Dədə Qorqudun onu “boy boylama” ritualında yenidən doğuzdurması, “Dədə Qorqud” eposunda “Ğaib” dünyanın sirri, “boy” (boylama), “soy” (soylama)” və “yum” (yumlama) rituallarının Oğuz eli ilə Ğaib dünya arasında mediativ əlaqə modelləri kimi çıxış etməsi kimi məsələlərdən bəhs olunur.