GERIYƏ

Dədə Qorqud eposu: I kitab: Qəhrəmanın ölüb-dirilməsi

Müəllif Rzasoy Seyfəddin
Nəşr olunduğu il 2022
Elm sahəsi Ədəbiyyat və dilçilik
Nəşriyyat Elm və təhsil
Nəşr yeri Bakı

Rzasoy Seyfəddin. Dədə Qorqud eposu: I kitab: Qəhrəmanın ölüb-dirilməsi. Bakı, Elm və təhsil, 2022.

Kitabda “Dədə Qorqud” eposunun birinci boyu əsasında boyu başlayan qəlib ritual, Oğuz elinin “Tanrı alqış-qarğışı” modeli əsasında “toy” təsnifat//yaradılış ritualından keçirilməsi, antistrukturun (suçun və suçlunun) aşkarlanması və aradan qaldırılması, qəhrəmanın yaranışının (doğuluşunun) ritual sxemi, Oğuz yeniyetmələrinin ərgənlik həddinin yoxlanılması və advermə ritualı ilə təsdiqi, igidlik adını almış Oğuz yeniyetmələrinə bəylik statusunun istənilməsi ritualı, ata-oğul ritual düşmənçilik modelinin işə düşməsi, atanın oğlunu öldürərək xaos//ölüm dünyasına yola salması ilə inisiasiya ritualının birinci mərhələsinin tamamlanması, Buğacın ritual ölüm rejimləri (ölü və diri), mifik hamilərin ölmüş Buğacı yenidən dünyaya gətirmələri, Buğacın mifik atası Xızır Nəbi, Xızır Nəbinin Buğacın anasını yenidən mayalaması, ananın Buğacı yenidən doğması, Dirsə xanın ölüb-dirilməsi, ananın Buğacı bəylik sınağına çağırışı, ata ilə oğulun xaosda ritual rejimdə görüşü (tanıma// identifikasiya proseduru), Buğacın kosmosa dönüşü və Dədə Qorqudun onu “boy boylama” ritualında yenidən doğuzdurması, “Dədə Qorqud” eposunda “Ğaib” dünyanın sirri, “boy” (boylama), “soy” (soylama)” və “yum” (yumlama) rituallarının Oğuz eli ilə Ğaib dünya arasında mediativ əlaqə modelləri kimi çıxış etməsi kimi məsələlərdən bəhs olunur.