. Arşiv Belgeleriyle Ermeni Faaliyetleri: 1914-1918: Cilt III: 1914-1915. Ankara, Genelkurmay Basım Evi, 2007.

Talat Paşa, kaleme aldığı anılarında, Ermenilerin ıslahat istemediklerini, Rusya’nın müdahalesiyle önce özerklik, sonra da bağımsızlıklarını sağlamak istediklerini bildiğini söyler.1 Ayrıca Hınçak Örgütünün 1913 yılında Köstence’de toplanan kongresinde alınan kararlar arasında yer alan “gelecekte yasadışı yollara yönelmenin ve yeni siyasî ve iktisadî şartlar elde edilinceye kadar örgüt savaşımlarına daha büyük bir hızverilmesinin uygun olacağına karar verilmiştir.”2 cümlesine dikkat çeker