Kʹurban Səid. Əli qʹa Nino (Udi muzen). Bakı, Mütərcim, 2021.

«Əli q'an Nino» romanen Avrop'in śamk'alxoy tərəfəxun kala q'iymətxone haq'i. Romana śampit'ay əsəs s'i Məhəmməd Əsəd-bəye. Şo 1905-ci usena təngələ sa ailina nanaxune bake Bakı. Şot'ay bava İbrahim-Arslan Səmərkəndaxune. İz nana usum p'urene, şot'aynak'al içu nemeśi çuğone kalabe. Əsəd-bəy qos's'e yəştə Bakat'an məcbur baki iz bavaxun saal nemeś çuğoxun həmişəluğ Germaniane taysa. Metər suale c'eysa: p'oy «K'urban Səid» s'i k'ə upsuna?! «K'urban Səid» ko nemeśi baronessa Elfrid fon Bodmersxofi ləğəb s'ine. Şot'in Əsəd-bəyəxun irəzi baki, ke s'iyen girkə faşistxoy śenzurinaxun q'orişebe. Faşistxoy śenzurina ferest'eynak' M. Əsəd-bəyen q'a baronessan met'ar sa əşt'un biq'sa: girkə çoyel «K'urban Səid» śameśiyal bakayin, girkə qayk'at'an, k'alk'alen əsil śampit'ay şikiləne aksa — M. Əsəd-bəy çurpene p'ap'urus' iz kiyel. Süft'in girkən romani hake formina 1937-ci usena nemeśi muzin c'eri k'inə ak'esest'a. Ke barada namak'xoy boşe śam saal t'e döörə baki śamk'alxoy śamur, avrop'in saal amerik'in k'azet'xoy boşe śameçe. Kot'oğo ava bakalat'un t'e amdarxon, mat'oğon ki, «Əli q'an Nino» romana içoğoy k'inə ak'est'un çureğalxon. Ama me romana śampiyo XX əsrast'a Azərbaycani śamk'al — Məhəmməd Əsəd-bəye.